ใบไม้

Article on other languages:

• Blaar
• Blatt_(Pflanze)
• ورقة_نباتية
• Laphi
• Yarpaq
• Лист
• Deil
• Fulla
• Foglia
• List
• Blad_(plantedel)
• Blatt_(Pflanze)
• Φύλλο_(βοτανική)
• Leaf
• Folio
• Hoja
• Leht
• برگ
• Lehti_(kasvitiede)
• Feuille
• Duilleag
• Folla
• עלה
• List
• Levél_(növény)
• Daun
• Folio
• Lauf
• Foglia
• ᐊᑭᕈᐊᕈᖅ/akiruaruq
• 葉
• Godhong
• 잎
• Folium
• Lapas
• Lapa
• Ravinkazo
• Лист_(ботаника)
• Daun
• Izhuatl
• Blad
• Blad
• Fielle
• Fuèlha
• Liść
• Folha_(botânica)
• Raphi
• Frunză
• Лист
• Fogghia
• List
• Leaf
• List_(botanika)
• List_(rastlina)
• Gjethi
• Лист
• Daun
• Blad
• இலை
• పత్రము
• Барг
• Yaprak
• Листок
• پتا
• Lá
• 葉子

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

   

ใบไม้

โครงเส้นใบของใบไม้

ใบไม้ เป็นส่วนประกอบหลักส่วนหนึ่งของต้นไม้

กายวิภาคของใบ

ลักษณะของใบพืชดอกที่สมบูรณ์นั้นประกอบไปด้วย ก้านใบ, แผ่นใบ, และ หูใบ ก้านใบนั้นจะเป็นส่วนต่อมาจากลำต้นใบบริเวณที่เรียกว่า "ง่ามกิ่งหรือซอกใบ" แต่ก็ใช่ว่าพืชทุกชนิดจะมีใบตามลักษณะที่กล่าวมาข้างต้น ในพืชบางชนิดคู่หูใบจะไม่ปรากฏเด่นชัดหรือไม่มีเลย ก้านใบอาจไม่มีหรือแผ่นใบอาจไม่เป็นแผ่นแบน ความหลากหลายที่มีมากมายนี้ถูกแสดงในกายวิภาคของใบจากชนิดหนึ่งถึงอีกชนิดหนึ่งที่ถูกเสนอในรายละเอียดภายใต้รูปร่างลักษณะของใบ

ใบนั้นถือว่าเป็นอวัยวะหนึ่งซึ่งทั่วไปประกอบไปด้วย:

1. เนื้อเยื่อชั้นผิว ที่จะปกคลุมผิวด้านบน(2)และด้านล่าง(5)
2. คลอเรงคิมา ภายในที่เรียกว่ามีโซฟิลล์(3:แพลิเซด มีโซฟิลล์)(4:มีโซฟิลล์ที่ฟูคล้ายฟองน้ำ)
3. ข้อของเส้นใบ (10:ท่อลำเลียง)(8:ไซเล็ม)(9:โฟลเอ็ม)
4. ปากใบ(6)
5. เซลล์คุม(7)
6. ผิวเคลือบคิวทิน(1)ที่ปกคลุมเนื้อเยื่อชั้นผิวอีกที

ประเภทของใบไม้

ใบเดี่ยว

ใบเดี่ยว (simple leaf) หมายถึงใบที่มีเพียงใบเดียวติดกับก้านที่แตกออกจากกิ่งหรือลำต้น เช่น มะม่วง กล้วย แต่ยังมีใบเดี่ยวบางชนิดที่ขอบใบเว้าเข้าไปมากทำให้ดูคล้ายใบประกอบ เช่น มะละกอ มันสำปะหลัง

ใบประกอบ

ใบประกอบ (compound leaves) หมายถึงใบที่มีใบย่อยตั้งแต่ 2 ใบอยู่ติดกับก้านใบ 1 ก้าน แต่ละใบของใบประกอบ เรียก ใบย่อย (leaflet หรือ pina) ก้านใบย่อย เรียก เพทิโอลูล (petiolule หรือ petiolet) ส่วนก้านใบใหญ่ที่อยู่ระหว่างช่วงก้านใบย่อย เรียก ราคิส (rachis) ใบประกอบแยกย่อยได้ 2 แบบ

• ใบประกอบแบบฝ่ามือหรือแบบนิ้วมือ (palmately compound leaves)

ใบย่อยแต่ละใบจะแยกออกจากก้านใบที่จุดรวมเดียวกัน โดยจะมีใบย่อยตั้งแต่ 2 ใบเช่น มะขามเทศ ใบย่อย 3 ใบเช่น ยางพารา ถั่ว ใบย่อย 4 ใบเช่น ใบนุ่น หนวดปลาหมึก

• ใบประกอบแบบขนนก (pinnately compound leaves) ใบย่อยแต่ละใบแยกออกจากก้าน 2 ข้างของแกนกลาง คล้ายขนนก ถ้าปลายสุดของใบจะเป็นใบย่อยเพียงใบเดียวเรียก แบบขนนกคี่ (odd pinnate) เช่น กุหลาบ อัญชัน ก้ามปู ถ้าสุดปลายใบมี 2 ใบ เรียกแบบขนนกคู่ (even pinnate) เช่น มะขาม ขี้เหล็ก แคบ้าน ใบประกอบแบบขนนกอาจแบ่งย่อยได้อีก คือ
  • ใบประกอบแบบขนนกชั้นเดียว (unipinnate) เป็นใบประกอบที่มีใบย่อยแยกออกจากแกนกลางเพีงครั้งเดียว เช่น กุหลาบ มะขาม ขี้เหล็ก
  • ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น (bipinnate) เป็นใบประกอบแบบขนนกที่แยกออกจากก้านเป็นครั้งที่ 2 จึงมีใบย่อย เช่น จามจุรี หางนกยูง
  • ใบประกอบแบบขนนกสามชั้น (tripinnate) เป็นใบประกอบแบบขนนกที่แตกแขนงออกจากก้านเป็นครั้งที่ 3 จึงมีใบย่อย เช่น ปีบ มะรุม

ศัพท์บัญญัติที่เกี่ยวข้องกับใบ

รูปใบ(leaf shape)

รูปวาดรูปใบ คลิ๊กเพื่อแสดงรายละเอียด

ใบแบบรอบข้อ(Perfoliate)

ในพฤกษศาสตร์ใช้ศัพท์เพื่อพรรณาถึงรูปใบดังนี้:

• Acicular (acicularis): เข็ม
• Acuminate (acuminata): เรียวแหลม
• Aristate (aristata): แหลมเข็ม, มีรยางค์แข็ง
• Cordate (cordata): รูปหัวใจ
• Cuneate (cuneata): รูปลิ่ม
• Deltoid (deltoidea): สามเหลี่ยม
• Digitate (digitata): รูปนิ้วมือ
• Elliptic (elliptica): รีรูปไข่
• Falcate (falcata): รูปเคียว
• Flabellate (flabellata): พัด
• Hastate (hastata): เงี่ยงใบหอก
• Lance-shaped, lanceolate (lanceolata): ใบหอก
• Linear (linearis): แถบ
• Lobed (lobata): เป็นแฉก, เป็นพู, เป็นหยัก
• Obcordate (obcordata): หัวใจกลับ
• Oblanceolate (oblanceolata): ใบหอกกลับ
• Oblong (oblongus): ขอบขนาน
• Obovate (obovata): ไข่กลับ
• Obtuse (obtusus): ป้าน, มน
• Orbicular (orbicularis): กลม
• Ovate (ovata): Oval, รีกว้าง รูปไข่
• Palmate (palmata): รูปฝ่ามือ,แบบนิ้วมือ
• Pedate (pedata): แบบตีนเป็ด

ใบขอบ( Margins, edge )

ปลายใบ

หมุนตามเข็มนาฬิกาจากบนซ้าย: สามแฉกลึกสุด, ขอบใบเป็นจักฟันเลื่อยถี่รูปรี, การเรียงเส้นใบรูปฝ่ามือแบบก้นปิด, แบบขนนกปลายคี่เรียวแหลม (กลาง), หยักลึกสุดแบบขนนก, เป็นหยัก, ขอบใบรูปรี

• acuminate: เรียวแหลม
• acute: แหลม
• cuspidate: เป็นติ่งแหลม
• emarginate: เว้าตื้น
• mucronate: เป็นติ่งหนาม
• mucronulate: เป็นติ่งหนามสั้น
• obcordate: รูปหัวใจกลับ
• obtuse: ป้าน, มน
• truncate: ปลายตัด

โคนใบ

• acuminate: เรียวแหลม
• acute: แหลม
• auriculate: รูปติ่งหู, รูปติ่งใบ
• cordate: รูปหัวใจ
• cuneate: รูปลิ่ม
• hastate: รูปเงี่ยงใบหอก
• oblique: เบี้ยว
• reniform: รูปไต
• rounded: กลม
• sagittate: รูปเงี่ยงลูกศร
• truncate: ปลายตัด

ผิวใบ

ขน( Hairiness (trichomes) )

ใบที่ปกคลุมด้วยขนสั้นหนานุ่มรูปดาวอย่างหนาแน่น

ภาพขนสั้นหนานุ่มบนพื้นที่ส่วนล่างใบของ Coleus blumei จากการส่องกล้องจุลทรรศน์อิเล็กทรอน

• glabrous: เกลี้ยง
• arachnoid, arachnose: ขนคล้ายใยแมงมุม
• barbellate: มีขนบางรูปตะขอ, มีหนามบางรูปตะขอ
• bearded: มีขนเครา
• bristly: มีขนแข็ง
• canescent, hoary: ขนสั้นสีเทา
• ciliate: เป็นขนครุย
• ciliolate: เป็นขนครุยสั้น
• floccose: มีขนปุย (ร่วงง่าย)
• glandular: มีต่อม
• hirsute: ขนหยาบแข็ง
• hispid, scabrous, scabrid: ขนสาก
• hispidulous: ขนคาย
• lanate, lanose, woolly: แบบขนแกะ
• pilose: มีขนยาวห่าง
• puberulent, puberulous: ขนละเอียด
• pubescent: ขนสั้นนุ่ม
• sericeous: คล้ายไหม
• silky: เหมือนไหม
• stellate, stelliform: รูปดาว
• strigose: ขนแข็งเอน
• tomentose: มีขนสั้นหนานุ่ม
• villous: มีขนอุย

แหล่งข้อมูลอื่น

• 108 พรรณไม้ไทย

ใบไม้ เป็นบทความเกี่ยวกับ พืช ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหาหรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น ข้อมูลเกี่ยวกับ ใบไม้ ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ หรือ ดูเพิ่มที่ สถานีย่อย:พรรณพฤกษา