|
Article on other languages:
|
คู่มือในการเขียน (สร้างขึ้นโดยเทียบกับ Manual of Style) ในวิกิพีเดียเป็นแนวทางในการเขียน ให้ผู้อ่านสามารถอ่านในรูปแบบที่เข้าใจได้ง่าย พึงนึกเสมอว่า หลักการตั้งชื่อนี้เป็นแนวทางในการตั้งชื่อเพื่อให้ชื่อบทความง่ายต่อการเข้าใจตรงกัน ซึ่งไม่ใช่กฎเหล็ก โดยเมื่อวิกิพีเดียเติบโตได้ระดับหนึ่ง ข้อแนะนำต่างๆ ที่ไม่เป็นที่นิยม อาจลดหายไป
ก่อนอื่นเนื่องจากวิกิพีเดียคือสารานุกรม ลองอ่านที่ นโยบาย และ อะไรที่ไม่ใช่วิกิพีเดีย เมื่อมีข้อสงสัยให้ตั้งตามบทความต่อไปนี้
ยังมีประเด็นเกี่ยวกับคู่มือการเขียน ที่ยังไม่ได้เป็นที่ตกลงกันอีกเป็นจำนวนมาก สามารถดูได้ในหน้า คุยเรื่องวิกิพีเดีย:คู่มือในการเขียน ความคิดเห็นต่างๆ ในหน้าอภิปรายนั้นเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้ร่วมอภิปราย และไม่ใช่แนวทางอย่างเป็นทางการของวิกิพีเดีย
ชื่อบทความ
- ดูบทความหลักที่ วิกิพีเดีย:หลักการตั้งชื่อบทความ
- ชื่อบทความ ควรเป็นภาษาไทย และเป็นคำนาม
- สำหรับชื่อเฉพาะ เช่น ชื่อคน ชื่อสถานที่ หรือชื่อสิ่งของ ให้ใช้ชื่อที่เป็นชื่อนิยม เป็นชื่อที่คนอื่นจะค้นหาเป็นอันดับแรก เพื่อสะดวกต่อการค้นหา
- ชื่อบทความที่ปรากฏในส่วนเนื้อหาครั้งแรกให้ทำตัวเน้น และเว้นวรรคระหว่างชื่อกับเนื้อหาหนึ่งครั้ง
'''ชื่อบทความ''' ถึงแม้ว่าชื่อบทความจะเป็นชื่อย่อของเนื้อหานั้น ให้เน้นชื่อเต็มทั้งหมด
- ตัวอย่าง จากบทความ ไอแซก นิวตัน
- เซอร์ไอแซก นิวตัน (Sir Isaac Newton) เป็นนักคณิตศาสตร์ นักดาราศาสตร์ นักปรัชญา และนักเล่นแร่แปรธาตุชาวอังกฤษ ...
- สำหรับบทความที่มีสองชื่อ ซึ่งอาจเป็นบทความที่แปลมาจากภาษาอื่น ให้ทำตัวเน้น ชื่อทั้งสองของบทความ
วันเดือนปี
- เขียนปีในรูปแบบของ พ.ศ. โดยเว้นวรรคหนึ่งครั้งระหว่างคำย่อและตัวเลข
- สำหรับปี ค.ศ. ที่มีความสำคัญ ในทางความหมาย ให้เขียนกำกับในวงเล็บด้านหลัง หรือเขียนเฉพาะปี ค.ศ.
- ทศวรรษ เขียนระหว่าง พุทธทศวรรษ และ คริสต์ทศวรรษ โดยไม่มีคำว่า "ที่" ตามหลัง
- ศตวรรษ เขียนระหว่าง พุทธศตวรรษ และ คริสต์ศตวรรษ โดยตามหลังด้วยคำว่า "ที่"
ตัวเลข
- เนื้อหาในบทความให้ใช้เลขอารบิก (0 1 2 3..9) เป็นหลัก
- เว้นแต่ จำเป็นต้องคงรูปเลขอื่นไว้ เช่น เลขไทย (เน้นบทความในโครงการประเทศไทย) หรือ เลขโรมัน (ทางคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์)
- สำหรับเอกสารต้นฉบับที่ยกมาไว้ในเครื่องหมายคำพูด และไม่มีการจัดรูปแบบหรือเขียนใหม่ สามารถคงเลขอื่นนอกจากเลขอารบิกไว้ได้ เพื่อการอ้างอิง
- เว้นวรรค หน้า และ หลัง ตัวเลขเสมอ เพื่อแยกออกจากตัวอักษร
รูปแบบการจัดหน้า
- ดูบทความหลักที่ รูปแบบการจัดหน้า
คำทับศัพท์
- ดูบทความหลักที่ คำทับศัพท์ในวิกิพีเดีย และ การเขียนคำทับศัพท์ตามระบบของราชบัณฑิตยสถาน
สำหรับคำทับศัพท์ที่ใช้บ่อย วิกิพีเดียมีตัวอย่างรายการคำทับศัพท์ ที่ใช้ตามตัวอย่าง
ประเทศ ภาษา บุคคล
- ชื่อภาษา และชื่อบุคคล จากต่างประเทศ ให้ใช้ชื่อตามชื่อประเทศ
- ตัวอย่าง
- ชาวสวีเดน (ไม่ใช้ ชาวสวีดิช)
- ภาษาสวีเดน (ไม่ใช้ ภาษาสวีดิช)
- ชาวเวลส์ (ไม่ใช้ ชาวเวลช์)
- ภาษาอิตาลี (ไม่ใช้ ภาษาอิตาเลียน)
- ยกเว้น ชื่อที่มีการใช้มานานจนเป็นที่ยอมรับ หรือปรากฏในพจนานุกรมภาษาไทย อาทิ
- เยอรมัน กรีก ไอริช สกอต ดัตช์ สวิส อังกฤษ อเมริกัน
ไม่เว้นวรรคระหว่างคำทับศัพท์
- คำที่มาจากภาษาต่างประเทศ ถ้ามีการเว้นวรรคระหว่างคำ ให้เขียนติดกันเป็นคำเดียว
- ยกเว้น คำที่เป็นชื่อเฉพาะ โดยขึ้นอยู่กับต้นฉบับของข้อมูล สำหรับคำที่ยังไม่มีการกำหนด ตัดสินว่าถ้าแยกคำแล้วทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้ให้เขียนติดกันเป็นคำเดียว
ชื่อผลิตภัณฑ์
- ชื่อผลิตภัณฑ์ เช่น ซอฟต์แวร์ หรือ รถยนต์ ที่ประกอบด้วยชื่อผู้ผลิตและชื่อผลิตภัณฑ์ ให้เขียนเว้นวรรคระหว่างชื่อผู้ผลิตและชื่อผลิตภัณฑ์
- สำหรับผลิตภัณฑ์ที่มีการทำตลาดในประเทศไทยและมีชื่อภาษาไทย ให้ยึดตามที่เจ้าของผลิตภัณฑ์หรือผู้แทนจำหน่ายใช้
ชื่อทีมกีฬา
- ชื่อทีมกีฬาที่ประกอบด้วยชื่อเมืองและชื่อทีม ให้เขียนเว้นวรรคระหว่างชื่อเมืองและชื่อทีม เมื่อต้องการกล่าวถึงว่าทีมกีฬานั้นมาจากเมืองใด
- ยกเว้น ทีมกีฬาที่ชื่อเมืองเป็นส่วนหนึ่งของชื่อทีมจริงๆ ก็ให้เขียนติดกัน
การเขียนกำกับต่างภาษา
การกำกับวิธีออกเสียงคำ
- การเขียนตัวอักษรคำ ให้ใช้สัญลักษณ์ของ IPA โดยอาจเขียนคำไทยที่เสียงใกล้เคียงกำกับ สำหรับภาษาจีนให้ใช้ พินอิน และภาษาญี่ปุ่นให้ใช้ โรมะจิ กำกับเพิ่ม
- ตัวอย่าง
- ภาษาฝรั่งเศส (ฝรั่งเศส: français, อังกฤษ: French, IPA: fʁɑ̃sɛ) หนึ่งในภาษากลุ่มโรมานซ์ที่สำคัญที่สุด ...
- โตเกียว (「東京」, Tōkyō, 東京?) เป็นเมืองหลวงของประเทศญี่ปุ่น ...
- โจวเหวินฟะ (จีน: 周潤發, พินอิน: Zhōu Rùnfā) หนึ่งในสุดยอดนักแสดงฮ่องกงที่ ได้ก้าวเข้าสู่วงการภาพยนตร์นานาชาติ ...
การกำกับคำทับศัพท์
- คำทับศัพท์ทั่วไป ให้เขียนตามหลักของภาษานั้นๆ
- ในภาษาอังกฤษให้ใช้ตัวอักษรพิมพ์เล็กทั้งหมด
- ในภาษาเยอรมันกรณีที่เป็นคำนามให้ขึ้นต้นด้วยตัวอักษรพิมพ์ใหญ่
- สำหรับ คำทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ ที่ต้องการแสดงที่มาของคำนั้น ให้เขียนคำภาษาต่างประเทศในวงเล็บตามหลังชื่อบทความ โดยขึ้นต้นด้วยตัวอักษรพิมพ์ใหญ่สำหรับชื่อเฉพาะและชื่อบุคคล
- ตัวอย่าง
- สตีเฟน พอล จอบส์ (Steven Paul Jobs) ผู้บริหารระดับสูงของ แอปเปิล คอมพิวเตอร์ และ พิกซาร์แอนิเมชันสตูดิโอส์ ...
- มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ (University of California, Berkeley) เป็นมหาวิทยาลัยรัฐ ตั้งอยู่ในเมืองเบิร์กลีย์ รัฐแคลิฟอร์เนีย ...
- ไบโอดีเซล (biodiesel) เป็นเชื้อเพลิงดีเซลที่ผลิตจากแหล่งทรัพยากรหมุนเวียน เช่น น้ำมันพืช ...
- สำหรับ คำภาษาไทย ที่ไม่จำเป็นต้องมีคำศัพท์ภาษาอังกฤษกำกับ
เครื่องหมายวรรคตอน
จุลภาค (,)
- ปกติแล้วภาษาไทยไม่ใช้เครื่องหมาย จุลภาค (ลูกน้ำ " , ") คั่นคำในรายการ
- เว้นแต่: ใช้เพื่อแบ่ง "คำที่มีเว้นวรรคภายในคำ" เพราะมิฉะนั้นอาจทำให้แบ่งคำหรือวลีสับสน
- เมื่อจัดรูปแบบแบบรายการแล้ว ไม่ควรปิดท้ายรายการด้วยจุลภาคอีก
มหัพภาค (.)
- ปกติแล้วภาษาไทยไม่ใช้เครื่องหมาย มหัพภาค (จุด " . ") ที่ท้ายประโยค
- มหัพภาคในภาษาไทย มีปรากฏใช้เฉพาะในพจนานุกรมเพื่อแบ่งอรรถาธิบายของคำศัพท์ หรือใช้เป็นการอ้างอิงหนังสือหรือแหล่งข้อมูลอื่น
ปรัศนี (?)
- เช่นเดียวกับเครื่องหมายมหัพภาค ปกติแล้วภาษาไทยไม่ใช้เครื่องหมาย ปรัศนี (เครื่องหมายคำถาม " ? ") ที่ท้ายประโยค
นขลิขิต ( )
- ให้เว้นวรรคนอกเครื่องหมาย นขลิขิต (วงเล็บ " ( ) ") ไม่ให้ติดกับวลีข้างเคียง เช่น
- เมเปิลสตอรี_(MapleStory)_เป็นเกมออนไลน์ประเภท MMORPG ...
- หลังจากเปิดวงเล็บ และก่อนปิดวงเล็บ ไม่ต้องเว้นวรรค เช่น
- หลีกเลี่ยงการใช้นขลิขิตซ้อนกัน ถ้าไม่ใช่สูตรคณิตศาสตร์
ไม้ยมก (ๆ)
- ดูเพิ่มที่ ไม้ยมกและการใช้งาน และ บทพูดคุยเกี่ยวกับการใช้ไม้ยมกในวิกิพีเดีย
- ยังไม่มีนโยบายที่ชัดเจนเกี่ยวกับการเว้นวรรคกับไม้ยมก ว่าจะเว้นวรรคก่อนหน้าและ/หรือตามหลัง หรือทั้งสอง
ทำให้ในขณะนี้ ไม่ว่า "สรุปเร็วๆนะ" "สรุปเร็วๆ นะ" หรือ "สรุปเร็วๆ นะ" ก็ใช้ได้เหมือนกัน (ควรหลีกเลี่ยงการแก้ไขการเว้นวรรคเหล่านี้โดยเฉพาะเจาะจง)
ดูเพิ่ม
|